Lokal przyjazny niepełnosprawnym
Lokal przyjazny niepełnosprawnym

u koni

W każdym przypadku zaburzeń zdrowotnych u koni należy ocenić podstawowe parametry życiowe. Świadczą one o aktualnym stanie organizmu. Wszelkie zaburzenia samokontroli organizmu (homeostazy) manifestują się zmianą postawy, zaburzeniem krążenia (tętno, zabarwienie błon śluzowych), temperatury i oddechów.

Ocena podstawowych parametrów życiowych polega na ocenie:

  • postawy konia
  • układu oddechowego
  • układu naczyniowo-sercowego
  • temperatury ciała
  • obecności wstrząsu
  • stanu nawodnienia organizmu

Należy oglądnąć konia z pewnej odległości, na zewnątrz stajni. Zwrócić uwagę na objawy apatii, niepokoju, bólu (oglądanie się na boki, grzebanie nogą, przeciąganie się, tarzanie się), obecność ściółki na sierści, grzywie i / lub ogonie, nienormalną postawę. Jednocześnie zwrócić należy uwagą na środowisko, tj. karmę, wodę, ilość i wygląd kału. W przypadku krwawienia, czy innych ostrych objawów, nie powinno to jednak zabierać zbyt dużo czasu.

Podstawowe parametry życiowe
Tętno 23-48/min.
oddechy 8-16/min.
Temperatura
(konie dorosłe)
37,5-38,5oC
Temperatura
(źrebięta)
39,0oC
Błony śluzowe różowe
Czas kapilarny do 2 sek.

Temperatura:

Pomiaru temperatury dokonujemy termometrem weterynaryjnym lub elektronicznym, umieszczając go w prostnicy i mierząc od 2 do 5 min. Podwyższenie ciepłoty ciała świadczy o rozwijającym się zakażeniu, obniżona temperatura może świadczyć o wstrząsie związanym z bólem, utratą krwi, uszkodzeniem narządów wewnętrznych, toksemią itp. Czas pomiaru można wykorzystać na ocenę innych parametrów.

Tętno:

Tętno mierzymy wzdłuż tętnicy twarzowej (pod żuchwą, na kości), która wyczuwalna jest jako twór przypominający makaron spaghetti, lub osłuchując stetoskopem serce (na wysokości łokcia, po lewej stronie). Normalnie - 30-40/minut. Średnio za dolną granicę uważa się 28, 30 uderzeń na min., jednakże niektóre wytrenowane konie mogą mieć fizjologicznie 23 uderzenia, co u innych koni będzie traktowane jako bradykardia. Gdy koń jest zdenerwowany tętno może być przyspieszone. Podwyższone tętno może świadczyć o bólu. Jego charakter jest również bardzo ważny dla oceny stanu układu krążenia.

Oddechy:

Oddechy mierzymy obserwując klatkę piersiową, przykładając rękę do nozdrzy lub osłuchując stetoskopem okolicę krtani. Należy ocenić również charakter oddechów, ich symetryczność (przez przyłożenie ręki lub lusterka do nozdrzy) i dźwięki patologiczne. Normalnie - 8-16 oddechów / min. Koń spokojny oddycha rzadko, spokojnie i głęboko. Natomiast szybkie i powierzchowne oddechy świadczą o szoku. Przy bólu oddechy są nierówne i nerwowe.

Ocena błon śluzowych:

Ocena błon śluzowych polega na ocenie barwy i wilgotności dziąseł oraz czasu wypełniania naczyń kapilarnych. Normalnie dziąsła są różowe i wilgotne. Blade świadczą o bólu lub krwotoku. Przy dużym odwodnieniu przybierają barwę ciemnoczerwoną. Szarobrązowe, przekrwione są przy wstrząsie, zapaści krążeniowej (potrzebna szybka pomoc). Sinoniebieskie świadczą o niewydolności krążenia (również potrzebna szybka pomoc). Czas kapilarny mierzymy przez uciśnięcie dziąsła i następnie oceniamy powrót błony śluzowej do normalnej barwy - prawidłowo czas kapilarny wynosi do 2 sekund. Nienormalne barwa dziąseł (jasnoczerwona, ciemnoczerwona, niebieskawa lub biała) i czas kapilarny dłuższy niż 2 sekundy może świadczyć o różnych formach wstrząsu.

Autor: dr n. wet. Jacek Ingarden

 

© Maja i Jacek Ingarden
Przychodnia Weterynaryjna THERIOS s.c.
32-400 Myślenice,
ul. Partyzantów 5a
tel. 12 274 41 30
tel. 12 274 41 69
tel. kom. 695 937 228
 
© 2008 Przychodnia Weterynaryjna THERIOS s.c.® | Wszelkie prawa zastrzeżone.